De trainer als alleskunner
Kortgeleden observeerde ik een training van een inhoudelijk expert. De training bestond uit een combinatie van uitleg en oefeningen in een trainingsomgeving. Alles leek goed voorbereid, maar toch liep het anders dan gepland.
De trainingsomgeving bleek bijvoorbeeld niet altijd even stabiel. Regelmatig moest de trainer deelnemers helpen met technische problemen, waardoor er veel aandacht ging naar het oplossen van verstoringen.
Ook lag de verleiding op de loer voor de trainer om vooral veel te vertellen (als expert wil je nu eenmaal kennis delen). Een training draait echter niet om wat de trainer vertelt, maar vooral om wat de deelnemer leert.
Verder viel het mij op hoe belangrijk het is om als trainer steeds terug te keren naar de leerdoelen. Begrijpen de deelnemers de boodschap? Kunnen ze ermee werken? Waar lopen ze vast? En misschien nog wel belangrijker: waar schuurt het? Dat laatste klinkt misschien negatief, maar is het niet. Iets nieuws leren gaat namelijk vaak gepaard met het stappen uit je comfortzone. Juist op die momenten van klein ongemak ontstaat vaak het meeste leerrendement.
Deze training liet opnieuw zien dat een trainer veel meer doet dan alleen kennis overdragen. Een trainer vervult gedurende een training verschillende rollen, soms zelfs meerdere tegelijk.
Schakelen tussen rollen
Het bijzondere is dat een trainer deze rollen niet één voor één vervult. Tijdens een training wissel je voortdurend tussen verschillende rollen.
Terwijl je een proces uitlegt ben je instructeur. Wanneer deelnemers vervolgens samen een opdracht uitvoeren, word je facilitator. Loopt een discussie uit de hand, dan stap je in de rol van moderator. Heeft iemand extra begeleiding nodig, dan ben je coach of mentor. En gedurende de hele training blijf je evalueren of de leerdoelen worden bereikt.
Juist dat schakelen maakt training geven zo uitdagend én zo interessant.
Van leren naar doen
Een goede training eindigt niet wanneer de laatste slide is getoond of de deelnemers de ruimte verlaten.
Het uiteindelijke doel van al deze rollen is hetzelfde: deelnemers helpen om na de training daadwerkelijk een vervolgstap te zetten. Niet alleen begrijpen wat er is verteld, maar ook weten hoe ze ermee aan de slag kunnen gaan. Een goede trainer zorgt ervoor dat cursisten voldoende vertrouwen, inzicht en handvatten hebben om te beginnen.
Want uiteindelijk is een succesvolle training niet de training waarbij de trainer het meest heeft verteld, maar de training waarbij deelnemers na afloop zeggen: “Ik weet wat ik moet doen en ik kan morgen aan de slag.”
Groeten,
Jelte Meijer
P.S. Als je nu enthousiast geworden bent, neem dan contact op en schrijf je voor onze Train-de-Trainer workshops. Hopelijk tot snel!
